Yediemin Otoparkında Araç Zarar Görürse Ne Yapılır?
Yediemin Otoparkında Aracınız Zarar Görürse Sorumlu Kim? Çizik, Eksik Parça ve Hırsızlıkta Hukuki Süreç
Kısa cevap: Aracı muhafaza etmek üzere teslim alan yediemin otoparkı, aracı teslim aldığı durumuyla korumak ve hak sahibine iade etmekle yükümlüdür. Çizik, ezik, cam kırılması, akü-jant-katalizör gibi parçaların kaybolması veya aracın izinsiz kullanılması otoparkın gözetim döneminde gerçekleşmişse işletmenin sorumluluğu doğabilir.
Fakat her olayda tek sorumlu otopark değildir. Hasar çekiciye yükleme sırasında, taşıma esnasında, otoparka indirirken veya otoparkta beklerken oluşmuş olabilir. Tazminat talebinin sonucu, hasarın hangi aşamada meydana geldiğini gösteren fotoğraf, teslim tutanağı, kamera kaydı ve uzman incelemesine bağlıdır.
Kim sorumlu olabilir?
Aracın otoparktan hasarlı çıkması, otomatik olarak yalnız çalışanı sorumlu yapmaz. Çalışan görev sırasında araca zarar verdiyse işletmenin çalışanından ve organizasyonundan kaynaklanan sorumluluğu gündeme gelebilir. Zararın oluştuğu aşama belirlenerek çekici firması, otopark işletmesi ve bazı dosyalarda ilgili kamu idaresi ayrı ayrı değerlendirilir.
| Hasarın oluştuğu aşama | Muhtemel sorumlu | Temel delil |
|---|---|---|
| Aracı yükleme ve çekme | Çekici/kurtarıcı işletmesi ve şartlarına göre çalışanı | Yol kenarı fotoğrafları, çekme emri, çekici kamerası ve yükleme kaydı |
| Otoparka indirme ve teslim | Çekici ile otopark arasındaki kusur paylaşımına göre biri veya ikisi | Giriş teslim tutanağı ve kabul fotoğrafları |
| Otoparkta muhafaza süresi | Aracı koruma altında bulunduran otopark işletmesi | Giriş-çıkış kayıtları, kamera görüntüsü, stok/anahtar kayıtları |
| Çalışanın manevrası veya izinsiz kullanımı | İşletme; olayın niteliğine göre çalışan açısından kişisel/cezai sorumluluk da doğabilir | Kamera, kilometre-yakıt farkı, tanık ve personel vardiya kaydı |
| Kamu hizmetinin kuruluş veya denetim kusuru | Olayın yapısına göre ilgili idare | Çekme kararı, yetkilendirme ilişkisi, resmî yazışmalar ve hizmet kayıtları |
Sorumluluğun belirlenmesinde aracın neden çekildiği de önemlidir. Hatalı park veya trafik ihlali nedeniyle bırakılan araç, icra dosyasında haczedilip yediemine teslim edilen araç ve adli soruşturmada el konulan araç aynı prosedüre tabi değildir.
Üç farklı yediemin sürecini karıştırmayın
| Muhafaza nedeni | İlk muhatap | Dosya bilgisi |
|---|---|---|
| Trafik ihlali, eksik evrak veya trafikten men | Otopark işletmesi ve çekme kararını veren trafik birimi | Çekme/tatil tutanağı, olay numarası ve otopark teslim kaydı |
| İcra veya haciz | İcra müdürlüğü ve dosyada görevlendirilen yediemin | İcra dosya numarası, haciz ve yediemin teslim tutanağı |
| Adli el koyma veya soruşturma | Soruşturmayı yürüten savcılık/kolluk ve muhafaza görevlisi | Soruşturma numarası, el koyma ve teslim tutanağı |
Bu ayrım yalnız şikâyet adresini değil, görevli mahkemeyi ve davalı tarafı da değiştirebilir. Özellikle kamu idaresine yöneltilecek hizmet kusuru iddiasıyla özel işletmeye yöneltilecek tazminat talebi aynı yargı yolunda görülmeyebilir.
Aracı teslim alırken ilk 10 dakika
- Ücret ödemeden ve çıkış imzası atmadan aracı dolaşın. Kapı, tampon, tavan, jant, cam ve alt marşpiyelleri aydınlıkta kontrol edin.
- Motoru hemen çalıştırmayın. Kaput altında akü, beyin, sigorta kutusu ve kolay sökülebilen parçaların yerinde olup olmadığına bakın.
- İç mekânı kontrol edin. Ruhsat, kişisel eşya, multimedya, hava yastığı kapakları ve bagaj içeriğini inceleyin.
- Kilometre ve yakıt seviyesini çekin. Otoparka giriş kaydıyla karşılaştırılabilecek şekilde gösterge panelini fotoğraflayın.
- Hasarı videoya alın. Tek bir yakın fotoğraf yerine aracın plakası/şasi bağlantısı, bulunduğu park sırası ve hasarı aynı çekimde gösterin.
- Tutanağa şerh düşün. “Aracı hasarsız teslim aldım” metnini kabul etmiyorsanız imzalamayın; hasarı ayrıntılı biçimde yazdırın.
- Tutanak örneğini alın. Görevlinin adı, tarih-saat, otopark kaşesi ve imzası bulunan nüshayı isteyin.
En kritik kural: Aracı otoparktan çıkardıktan günler sonra çekilen fotoğraf, hasarın otoparkta oluştuğunu ispatlamayı zorlaştırır. Hasarı mümkünse araç park yerindeyken ve teslim tutanağını imzalamadan belgeleyin.
Hangi delilleri toplayın?
Yediemin otoparkı uyuşmazlığında “araç önceden de hasarlıydı” savunması sık görülür. Bu nedenle yalnız çıkış fotoğrafı değil, aracın muhafaza zincirinin tamamı önemlidir.
- Aracın çekilmeden önce trafik görevlilerince çekilen fotoğrafları,
- çekme emri ve çekici teslim-tesellüm belgesi,
- otoparka girişte düzenlenen hasar tespit formu,
- otopark giriş, park alanı ve çıkış kamera kayıtları,
- anahtar teslim eden ve alan kişilerin kayıtları,
- giriş ve çıkış kilometresi ile yakıt seviyesi,
- aynı gün tarihli fotoğraf ve kesintisiz video,
- görgü tanığının adı ve iletişim bilgisi,
- servis hasar tespiti, ekspertiz raporu ve onarım teklifi,
- çalınan parçanın önce araçta bulunduğunu gösteren bakım faturası veya eski fotoğraf.
Kamera görüntülerinin saklama süresi sınırlı olabilir. Aynı gün otopark işletmesine ve ilgili kuruma yazılı başvuru yaparak belirli tarih-saat aralığındaki kayıtların silinmemesini isteyin. Kişisel veriler gerekçesiyle görüntü size doğrudan verilmese bile savcılık veya mahkeme tarafından istenebilmesi için korunması önemlidir.
Parça çalındıysa ne yapmalısınız?
Akü, jant, katalizör, multimedya, stepne veya araç içindeki eşyanın kaybolması yalnız tazminat meselesi değildir; olayın özelliğine göre hırsızlık veya güveni kötüye kullanma yönünden ceza soruşturması da gündeme gelebilir.
- Aracı bulunduğu yerden hareket ettirmeden otopark görevlisine bildirin.
- Eksik parçayı ve söküm izlerini fotoğraf/video ile kaydedin.
- Otoparkın kendi olay ve teslim tutanağını düzenletin.
- Kolluğa veya Cumhuriyet Başsavcılığına başvurun; başvuru numarasını saklayın.
- Kamera, giriş-çıkış ve personel vardiya kayıtlarının korunmasını yazılı isteyin.
- Kasko şirketine gecikmeden ihbar yapın; onarım veya parça montajından önce ekspertiz talebini sorun.
Çalınan parçanın bedelini ispat için servis fiyatı, parça kodu ve montaj işçiliğini ayrı gösteren teklif alın. İkinci el parça takılmışsa aracın olay öncesi donanımını gösteren fotoğraf veya fatura özellikle değerlidir.
Nereye başvurulur?
Tek bir evrensel başvuru yolu yoktur. Önce aracın hangi karar ve dosyayla otoparka bırakıldığını belirleyin. Ardından aşağıdaki kayıtları aynı anda oluşturun:
| Başvuru | Ne için? |
|---|---|
| Otopark işletmesine yazılı hasar bildirimi | Hasarın, teslim itirazının ve kamera koruma talebinin kayda alınması |
| Çekme kararını veren trafik/kolluk birimi | Çekme öncesi fotoğraf, tutanak ve görev kayıtlarının istenmesi |
| İcra müdürlüğü | Araç icra dosyası kapsamında yediemine bırakıldıysa dosyaya beyan ve delil sunulması |
| Savcılık veya kolluk | Parça hırsızlığı, kasıtlı zarar veya izinsiz kullanım şüphesi |
| Kasko şirketi | Poliçe kapsamına göre hasar ihbarı ve ekspertiz |
| Noter ihtarnamesi | Zarar kalemlerini, delil taleplerini ve ödeme istemini resmî biçimde bildirmek |
Tüketici hakem heyeti her dosyanın otomatik adresi değildir. Zorunlu çekme ve yediemin muhafazası klasik anlamda tüketicinin serbestçe satın aldığı bir hizmet sayılmayabilir. Özel işletmeye karşı adli yargı, kamu hizmeti kusuruna karşı idari başvuru/yargı veya icra dosyasına özgü yollar gündeme gelebilir. Süre ve görev hatası yaşamamak için belgelerle birlikte bir avukattan dosyaya özel görüş alın.
“Hasarsız teslim aldım” imzası ne olur?
Aracı incelemeden standart forma imza atmak ispatı zorlaştırır. Görünür hasar varsa forma şu anlama gelen açık bir kayıt düşülmelidir: “Sol ön kapıda yeni çizik ve sağ arka jantta hasar bulunduğu ihtirazi kayıtla teslim alınmıştır; diğer haklarım saklıdır.” Hasarın yerini, büyüklüğünü ve eksik parçayı somut yazın.
Otopark görevlisi şerhli belgeyi imzalamaz veya size nüsha vermezse tartışmayı büyütmeden kendi yazılı bildiriminizi oluşturun; tarih-saat gösteren fotoğraf çekin, tanık bulundurun ve kolluk desteği isteyin. Otopark ücretini ödemeniz veya aracı zorunlu olarak teslim almanız, doğru ihtirazi kayıt konulmuşsa tazminat hakkından kendiliğinden vazgeçtiğiniz anlamına gelmez.
Hangi zararlar talep edilebilir?
Talep edilebilecek kalemler olayla doğrudan bağlantısı ve belgeyle kanıtlanması ölçüsünde değerlendirilir:
- Kaporta, boya, cam, jant ve mekanik onarım bedeli,
- çalınan veya eksilen parçanın piyasa bedeli ve montaj işçiliği,
- hasar nedeniyle doğan değer kaybı,
- araç yürüyemiyorsa otoparktan servise zorunlu çekici bedeli,
- makul ekspertiz ve tespit giderleri,
- şartları oluşmuşsa araç mahrumiyeti veya ikame ulaşım gideri.
Talep, aracın olaydan önceki durumundan daha iyi hale getirilmesini sağlamaz. Eski ve hasarlı parçanın sıfırıyla değişmesi halinde yıpranma payı tartışılabilir. Bu nedenle bağımsız ekspertiz, önceki bakım kayıtları ve piyasa araştırması önemlidir.
Aracı kullanmadan önce güvenlik kontrolü yapın
Uzun süre bekleyen veya parçası sökülen aracı yalnız kaporta yönünden değerlendirmeyin. Fren hidroliği, lastik basıncı, bijonlar, akü bağlantısı, motor yağı, soğutma suyu ve araç altı kaçaklarını kontrol ettirin. Katalizör, fren parçası, direksiyon ekipmanı veya jant eksikse aracı çalıştırıp trafiğe çıkarmayın.
Sık sorulan sorular
Yediemin otoparkında çizilen araçtan kim sorumludur?
Çiziğin araç otoparka teslim edildikten sonra oluştuğu kanıtlanırsa muhafazayı üstlenen otopark işletmesinin sorumluluğu doğabilir. Çekme sırasında oluştuysa çekici işletmesi ayrıca değerlendirilir.
Otopark çalışanı araca zarar verirse davayı çalışana mı açmalıyım?
Görev sırasında verilen zararda işletmenin adam çalıştıran ve hizmet sağlayan sıfatıyla sorumluluğu gündeme gelebilir. Çalışanın kişisel ve cezai sorumluluğu olayın niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.
Aracımı teslim aldıktan sonra hasarı fark edersem ne olur?
Yine başvuru yapılabilir ancak hasarın otoparkta oluştuğunu kanıtlamak zorlaşır. Aynı gün fotoğraf, servis tespiti ve kamera kayıtlarının korunması talebi önemlidir.
Otopark kamera kayıtlarını vermek zorunda mı?
Kişisel veriler nedeniyle görüntü size doğrudan teslim edilmeyebilir. Ancak silinmemesini yazılı isteyebilir; savcılık veya mahkemeden kayıtların resmen getirtilmesini talep edebilirsiniz.
Parçası çalınan araç için polise gidilir mi?
Evet. Hırsızlık veya güveni kötüye kullanma şüphesinde kolluk ya da Cumhuriyet Başsavcılığına başvurulabilir. Otopark içi tutanak ve tazminat talebi de ayrıca yürütülür.
Tüketici hakem heyetine başvurabilir miyim?
Her yediemin uyuşmazlığı tüketici işlemi değildir. Aracın hangi mevzuat ve kararla muhafazaya alındığına göre adli, idari veya icra hukukuna özgü yollar söz konusu olabilir.
Hasarlı aracı teslim almak hak kaybı yaratır mı?
Aracı ihtirazi kayıtla teslim almak genellikle talep hakkını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Hasarı tutanağa ayrıntılı yazın, belge örneğini alın ve gecikmeden yazılı başvurun.
Resmî kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
- Karayolları Trafik Yönetmeliği
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık değildir. Yetkili makam, görevli mahkeme, süreler ve sorumlu taraf; aracın çekilme nedeni ile dosyanın özelliklerine göre değişebilir.